Binnenkort is er een symposium over Het evangelie in de uitverkoop?, georganiseerd door Tot Heil des Volks. Een debat tussen Hans Eschbach (Evangelisch Werkverband), Jeroen Bol(George Whitefield Stichting), Wim Dekker (IZB), Jaap Ketelaar (EA) en Sake Stoppels (VU) over het marktdenken in de kerk. Oa de volgende twee stellingen komen aan bod:
- Omdat er op religieus gebied veel te kiezen valt, is het belangrijk dat de kerk zijn product aan de man brengt.
- De evangelische beweging heeft door de groeiende aandacht voor bezoekersaantallen en entertainment een verkeerde focus.
Ter ‘voorbereiding’ op het congres kon je alvast het boekje Marktdenken in de kerk van Gary Gilley bestellen. De Nederlandse uitgave is verzorgd door de George Whitefield Stichting ism Oogst Publicaties. Het is een beetje ‘mijn’ onderwerp, dus ik heb het boekje inmiddels gekocht en gelezen. Ik kreeg er een beetje ambivalente gevoelens bij. Sommige gedeeltes waren ronduit tenenkrommend, andere stukken waren ook wel weer erg confronterend. Onder het kopje ‘entertainment’ wordt oa het volgende gezegd:
Wat plezier(fun) betreft: die term heeft in de Bijbel meestal een negatieve gevoelswaarde. (…) deze kerken hebben hun product verpakt in Bijbellezen en religieuze woorden, maar wanneer de verpakking eenmaal is verwijderd, is het heel moeilijk om nog het verschil te zien tussen wat de moderne kerk biedt en wat de wereld te bieden heeft.
maar ook
De verklaring voor de opkomst van de marktgericht kerken ligt in het feit dat ze perfect inspelen op de onverzadigde behoefte aan amusement in de hele samenleving. (Hebben we daarom ook de ‘circulation of the saints’? JOH)

Het is inderdaad een beetje jouw onderwerp, volgens mij heb je er al vaker over geschreven. Maar het is belangrijk en goed om erover na te denken. Ik ben benieuwd naar het symposium en jouw gedachten daarover.
Trouwens, wist je dat een half uur naar mij bellen net zo duur is als een kop koffie? Die hoef je niet te betalen meer dus… ;-)
h’m meestal vallen dit soort boekjes onder de categorie “ach ja” Toch ben ik wel een beetje benieuwd. Nav de megakerken/willow creek hadden we een paar jaar geleden “Selling Jesus” en “Willow Creek een kritische evaluatie” en zo nog een hele lange rij. Is deze anders? of zijn we onze recente geschiedenis vergeten?
Er is nog een andere reden waarom ik h’m nog wel zou willen lenen. Meestal zijn “markt denkende” kerken nogal modernistisch maar ook hun criticasters zijn dat in hoge mate.
Tegelijk is de ons zo bekende en geliefde GKV ook een soort marktdenkende kerk geworden…. “iets” minder openlijk maar uiteindelijk ook consumptie gericht. Een kerk voor consumenten en niet voor producenten.
Of ben ik nu een beetje cynisch ;-)
Ik denk dat dit boekje voor een groot deel valt in het rijtje dat je noemt. Ik was in ’92 en ’97 nog niet echt bezig met deze thematiek :)
(en ben ze later ook niet tegengekomen, dus ja, wellicht zijn we de recente geschiedenis al weer vergeten)
Waarom het boekje dan toch op de markt komt?
Ik denk oa vanwege de hernieuwde aandacht voor marktdenken. Zie bijvoorbeeld een recent schrijfsel van Stefan Paas in Soteria of de terminologie rondom kerkplanting en ook emerging church. (gat in de markt, behoeftegericht, buurtonderzoek) Dat baart menigeen tot zorgen, bijvoorbeeld tot heil des volks.
mi gaat het rondom deze bezorgdheid op een aantal punten mis, als ik jouw terechte opmerking over de GKV mag (mis)gebruiken:
- De volgende lijn: Marktdenken = consumptiegericht = passief = slecht kerkzijn geeft allereerst een zeer eenzijdig beeld van (de gevolgen van) marktdenken. PR is bijvoorbeeld ook een zeer belangrijk onderdeel van marktdenken, iets waar absoluut meer aandacht voor moet komen. Of bijvoorbeeld marktonderzoek, ken jij, weet jij wat voor mensen er in jouw buurt wonen, wat ze bezighoudt etc. Het begin van aansluiting en relevantie.
Het tweede is dat mi er op zichzelf niet perse iets mis hoeft te zijn met een consumptiegerichte kerk. Het gevaar van passiviteit is heel erg groot, maar ik geloof echt dat het voor veel christenen een goede plek kan zijn. Geef hun die plek, ook al voel je jezelf beter thuis bij een actievere groep. Volgens mij zou ik toch wel een beetje gek worden als al de vrijgemaakten zich in een activistische emerging setting storten. ;-)
Ben benieuwd naar je reactie.
h’m, ik hoop dat men inziet dat er een verschil is tussen incarnationeel willen leven en “find the need and fill it”.
consumptiegerichte kerk, eigenlijk voelt dat als een contradictie in termen voor mij. Als een kerk een lerende gemeenschap is van mensen die Jezus willen volgen, en zo het Koninkrijk van God willen tonen. Dan lijkt het me dat iedereen producent moet willen zijn (dat is het doel: volgeling van Jezus) en daarnaartoe onderweg is. Een gemeenschap die het Koninkrijk “produceert” maar zelf consumeert lijkt me lastig, tenzij je terug wilt naar een dualisme tussen kerk en wereld.
toch een leuk punt zo nav dit vage boekje.
Hi Johannes,
Ik weet niet over er wel een frisse discussie zal ontstaan. Ik ben niet zo voor marktdenken in het koninkrijk van God, maar ik vrees dat “mijn” clubje, de emergers neer zullen worden gezet als mensen die de postmoderne consument willen behagen. Ik voer af en toe discussie op habakuk.nu de “opinie” site van totheildesvolks.
Deze vrienden zijn erug modernistisch en biblicistisch in hun opvattingen, poehee…
Dan samen met EWV en anderen in discussie… ik hoop dat sake iets zinnigs te zeggen heeft. Helaas zit ik zelf in praag die week, dusss
mzzl jongens!
“helaas” ben ik ook weg, mogelijk is dat maar beter ook. Het zou waarschijnlijk een pittige oefening worden in ” bek houen ND” worden. Het is (te) lastig om deze dialoog goed te houden. habbakuk.nu stemt me ook niet gelukkig. Pas als ze “becoming conversant with EM” gaan vertalen dan moeten we wel aan de bak.
(laten we hopen dat dat nog even duurt!)
Ik zal hier wel verslag uitbrengen over de al dan niet goed verlopen dialoog. Dan zijn jullie er ‘helaas’ toch een beetje bij. :)
Bij het programma ‘deze week’ van de EO is er al een soort ‘voorgesprek’ geweest nav dit symposium. Daar werden wel okeeje dingen gezegd. Ik zal er morgen wel even wat over schrijven.
dan mag jij het “emerging” fort verdedigen….;-))))
[...] af en toe verschijnt er een boek dat een link legt tussen marketing en de kerk. Eerder schreef ik al over het toch wat matige boekje Marktdenken in de kerk en op dit moment ben ik bezig met het [...]