Europe Advance heeft een grootse visie voor Europa. Duizenden kerkplantingen in een post-Christian Europa. Super mooi, maar waarom heb ik nog geen enthousiaste berichten gelezen in de blogosphere?Dat bevreemde mij toch enigszins, aangezien het ook werd genoemd in ND en Friesch Dagblad, dus ik ben op digitale verkenningstocht gegaan.
Afgelopen weekend organiseerde deze club Innovate 2009, een conferentie om geïnspireerd te worden over kerkplanting. Sebastiaan van Wessem, de coördinator van de Nederlandse tak en tevens algemeen secretaris van de VPE, organiseerde dit in ‘zijn’ kerk, de HICC. Hij ziet dat in de evangelische hoek vaak ad hoc gemeentes worden gestart, zonder dat er visie is voor de omgeving. Ik kon me goed in dat beeld vinden en raakte nieuwsgierig. Op de website vond ik een mooie brochure van de organisatie. Het beschrijft visionaire pioniers, handelingengemeentes, strategische steden en core values als: ze vermenigvuldigen zichzelf door het opleiden van nieuwe leiders en planten van dochtergemeentes. Sebastiaan maakt zich ook zorgen over de in Martijns onderzoek gesignaleerde beperkte mate van ‘buurtonderzoek’ bij het beginnen van een gemeente; ‘Definieer eerst maar eens je doelgroep, hoe je ze gaat bereiken en welke middelen je hebt.’
Allemaal prima, maar… ja, wat eigenlijk? Was het de helderheid van ‘ start met minimaal 10.000 euro en 25 volwassen’ was de visie van duizenden plantingen te groots of waren het de resources op de website?
- Church Planting: 1st Year Preparations
- 9 Things to Consider When Selecting a Building
- How to Send Out Successful Postcards
- How to Save Money on Postage
Ik weet het niet. Aan de ene kant ben ik blij met elk initiatief voor kerkplanting, maar aan de andere kant vind ik de resources over postcards ed getuigen van weinig contextualisatie en innovatie. Wat vinden jullie? Of waarom hebben jullie er niet over geschreven? Te druk met het ontstaan van de wereld om de komst van duizenden kerkplantingen te verwelkomen?
Ik heb er hele dubbele gevoelens over. Ik ben blij met enthousiasme en niet blij met nog meer church cloning en verder zijn het nogal grote woorden die gebruikt worden. Ik heb dus gedacht de storm maar even te laten waaien en over een maand weer eens bij Sebastiaan langs te gaan voor een kop koffie en zien hoe de vlag erbij hangt.
en verder ben ik een onstaans agnost dus de hele discussie daarover kan me gestolen worden. Het heeft volgens mij niet zo veel te maken met het Koninkrijk van God en de herschepping van de aarde.
Ik vermoed dat inderdaad het pompeuze taalgebruik en de Amerikaanse insteek bijdragen aan het beperkte enthousiasme. Hoewel ik van harte hoop dat Sebastiaan en consorten in hun streven slagen, sluit de toonzetting en insteek wellicht wat minder aan bij de bloggers die jij in gedachten hebt.
Als de vader van Nemo vertelt tegen de haaien dat zijn zo’n is meegenomen door een duiker dan reageert een haai: “zeker Amerikanen, die denken dat de hele zee van hen is.” Gelukkig is deze film door amerikanen zelf gemaakt en hoop ik ook op veel amerikaanse kerkplantingshumor.
In mijn omgeving (ik geef les op een middelbare school) moeten de mensen helemaal niets hebben van het evangelische gedachtengoed. Kerkplanting (op evangelische manier) heeft alleen zin in lagere milieus en met veel toewijding naar de mensen in de buurt. Deze mensen kijken niet vreemd op van een simpele, “recht door zee” communicatie van het evangelie.
Dus ik zou Sebastiaan adviseren: Ga door, plant deze 1000 kerken in volks- en achterstandwijken en blijf daar erg trouw in. Zorg voor deze mensen met veel liefde.
@ Johan – Je reactie neigt toch ook wel een beetje naar simpele, ’recht door zee’ communicatie. :-)
Als ik alleen al kijk naar de geplante kerk in Hilversum. de HICC van Sebastiaan, dan richten die zich met hun internationale karakter vooral op de expats en daarmee toch wel op de wat hogeropgeleiden. Dus op dit moment zijn ze zeker niet in volks- en achterstandswijken actief. Om ze dus zo in die hoek te drukken, vind ik wel wat te snel.
Ook vraag ik mij af in hoeverre bijvoorbeeld een Matthijs of een Rick zit te wachten op deze evangelische manier van kerkplanting in hun wijk…
@ Johannes
Ik realiseer me dat er inderdaad een stroom is van middenklasse en intellectuelen die overstappen van traditonele (vaak PKN en gerefoormeerde kerken, af en toe RK) kerken naar evangelisch / charismatische kerken. Meestal begint het bij onrust in de kerk omdat er te weinig ruimte is voor evangelische beleving, zingen van opwekkingsliedjes en dat soort kleinnood. Ik kan er over mee spreken, want in onze NGK ging dat net zo.
De meeste van deze onrustigen eindigen uiteindelijk in een eveangeliegemeente en daaruit komt 80%+ van de groei van deze beweging tot nu toe.
Veel van deze ex-gereformeerden beginnen nu onrustig te worden… de evangelische wereld geeft nauwelijks ruimte voor niet-fundamentalistische ideeen over theologie, wetenschap en kerk. Ik spreek regelmatig mensen die nog ‘om de kinderen’ naar de evangeliegemeente gaan. Toch denk ik dat veel evangeliegemeenten nog steeds het overkomen van kerkelijken zien als evangelisatie en dus misschien ook wel als gemeentestichting. Helaas.
Als ik heel eerlijk ben gun ik deze gemeenten geen succes, omdat ik denk dat het een cultuur fenomeen is en heel weinig te maken heeft met het werk van God. Aan de andere kant… de bijbel is moeilijk zo grof te misbruiken dat er overal wel iets goeds uitkomt als vrucht…
Ik hoop dat er in wijken als die van Matthijs voor meer gemeentestichters uit de hoek van Urban Expression komen. In andere kringen kan de evangelische beweging alleen scoren onder EO leden in traditionele kerken, maar die bron is bijna leeg…
mzzl
Hartelijk dank voor alle aandacht op deze blog! Ik merk alleen dat de discussie meer gaat over wat er gedacht wordt over wat er gezegd wordt dan over wat er werkelijk wordt gezegd.
Misschien is het de moeite waard naar de MP3s te luisteren om eerst een beter beeld te krijgen voordat je een mening bepaalt. Vooral het seminar van Bill Berger, Believe, Doubt, Seek is van harte aan te raden. Bill is voorganger in Seattle, en de cultuur van Seattle is erg vergelijkbaar met de Nederlandse.
Ha Sebastiaan,
Super dat je reageert! Heb net de MP3 van Bill Berger zitten luisteren en vond het de moeite waard, en er zijn inderdaad parallelen met wat wij meemaken hier rond Naaldwijk.
Dat het seminar de moeite is om te luisteren, neemt overigens niet weg dat de toonzetting en inzet rond de conferentie wel een beetje pompeus en Amerikaans aandeed. Hoe sta je daar tegenover? Uiteraard wil ik dat ook wel aan je toelichten met wat concrete punten.
@ Sebastiaan
Ik heb de toespraak van Berger geluisterd en vind het erg OK. De ruimte die mensen krijgen om te twijfelen om zo verder te komen is super. En mensen die niet geloven, homoseksueel zijn en toch in het muziekteam mogen is krachtig. Veel kerken in NL zouden daar van kunnen leren.
Het deed me een beetje denken aan de “come as you are” kerk in (ik dacht) houston.
Ik ben heel benieuwd naar twee zaken:
- komen echte twijfelaars wel naar een samenkomst? Waarom niet meer met kringen / netwerken ipv. aandacht aan de show met goede muziek?
- hoe wordt de overgang begeleid van de twijfelaar / zoeker naar gelovende? Uit de toespraak had ik het idee dat het wel ging om bekende termen als “tot geloof komen” en “discipelschap”. Moeten we voor deze tijd en cultuur niet op zoek naar nieuwe definities van geloof en discipelschap?
Thanx voor de mp3, Sebastiaan. Ga nu andere luisteren, kom ik nog op terug!
@ Sebastiaan, nog een keer.
Ik heb zojuist je openingstoespraak zitten luisteren en ik ben heel erg positief. Ik denk dat je de spijker op de kop slaat met wat je ziet als excuses voor gemeentestichting. Gebrek aan visie, angst, kijken naar grote kerken, consumentisme, etc. Heel herkenbaar allemaal.
Wel denk ik ook bij jou een valkuil te ontdekken. In je statistieken te je alleen de “born-again” christen en bewust niet de overige protestanten en zeker niet de katholieken. Ik herken dat bij mezelf ook wel, maar ik vraag me af of we daar niet ik kunnen doorschieten. We vergeten dan heel makkelijk al die miljoenen uren aan diaconaat en zorg die grote kerken leveren. Is het niet te snel om dit te bestempelen als niet relevant?
Je hebt meer dan gelijk als je zegt dat consumptisme een grote bedreiging is… maar ik merk onder duizenden evangelische juist de hang naar beleving in evangelische kerken. Is dit ook geen consumptisme. Je hebt grote visies met HICC. Maar trek je daarmee ook geen consumenten. In onze kleine gemeentestichting in Soest gaan er mensen weg naar andere, evangelische, grote kerken, ook naar HICC omdat ze het gevoel hebben dat dat een “echte kerk” is. Hoe ga je om met die paradox?
Volgens mij wordt de uitdaging van de komende 10 jaar niet: hoeveel van dezelfde kerken kunnen we planten (en dan bedoel ik evangelische of pinkster kerken omdat ze bijna de enige kerkplanters zijn…) maar hoeveel vernieuwende kerken gaan we planten.
- vernieuwend op gebied van theologie en structuur.
- samengaan van evangelische bevlogenheid EN diaconale zorg EN invloed op politiek/maatschappelijk terrein. Met andere worden een totale transformatie, niet alleen een evangelische transformatie.
Als ik dit typ merk ik dat ik me afzet tegen het evangelische, maar dat wil ik eigenlijk niet. Ik verlang zo naar openheid uit de orthodox-evangelische hoek richting meer emerging en post-liberale groepen/ideeen. Omdat de richting meestal andersom is (evangelische/orthodox wordt fundamentalistischer) frustreert mij dit. Ik hoop dat je dit begrijp. Ik denk dat het bij de geestelijke bedrading van visionaire mensen hoort om vaak frustratie te voelen. Ik ga er maar weer eens voor bidden… ;)
groet en succes met Advance Europe.
Hallo Johan,
Dank je wel voor je reactie… Het is goed om kritisch te zijn naar de beweging waar je zelf uitkomt. Ik ben zelf secretaris van de VPE en zie heel veel goede dingen gebeuren, maar ik maak mij ook zorgen over het gebrek aan visie van veel gemeenten om zichzelf te vermenigvuldigen. Daar probeer ik vooral op in te haken. Het is mijn verlangen om te gaan zien dat het thema gemeentestichting niet alleen meer wordt gedragen door een klein clubje “progressievelingen”, maar door de hele kerk! Ik heb onlangs met leiders gesproken van gemeentestichtingsnetwerken in Polen en Slowakije en vanwege het gebrek aan evangelische kerken zijn ze genoodzaakt om zichzelf te vermenigvuldigen.
Ik ben het helemaal met je eens dat nieuwe gemeenten niet alleen zich moeten richten op evangelisatie, maar ook op diaconale zorg en maatschappelijke invloed. Dit is iets wat ook continu in mijn achterhoofd speelt. Eén van mijn goede vrienden en een directe collega op het terrein van gemeentestichting, Michael McNamee, is niet alleen bezig met gemeentestichting maar combineert het met humanitaire outreachprojecten van Convoy of Hope. Organiseer een groot event waarbij mensen gratis boodschappen krijgen, naar de kapper kunnen gaan en een medische controle krijgen en start in de nasleep daarvan een nieuwe gemeente. Zij zien vaak enkele duizenden mensen verschijnen tijdens zo’n event en vaak komen er meerdere gemeenten van de grond. Meestal doen ze dit in Oost Europa, maar soms ook elders. Het is effectief omdat je laat zien dat je van de mensen in nood houdt.
Ook ik maak mij zorgen om fundamentalistische trekken binnen het evangelische kamp. Ik denk dat deze het gevolg zijn van angst voor “de wereld”. Vaak komen deze gemeenten heel erg veroordelend over. Vandaar dat we ons met Europe Advance richten op het starten van “leven gevende” gemeenten die relevant zijn en vol van leven en liefde voor God en voor elkaar.
Nog even over de multisite-visie: dit biedt mooie mogelijkheden omdat je de voordelen van een kleinere gemeente kunt combineren met de kracht van een grote gemeente. Aan de ene kant heb je het persoonlijke contact en creëer je veel mogelijkheden voor mensen om in een (onbetaalde) bediening uit te stappen. Aan de andere kant kun je beschikken over een sterk team met (betaalde) mensen die staan in de vijfvoudige bediening en die veel tijd daarin kunnen steken en continu bezig kunnen zijn met het starten van nieuwe gemeenten en nieuwe outreaches.
Tijdens de Innovate conferentie sprak Kent Redfearn uit Alaska over de mogelijkheden van de multisite visie. De MP3 staat ook op onze site. In maart ga ik langs bij zijn gemeente, maar ook bij Greg Surratt, voorganger van Seacoast Church in Charleston. Deze gemeente heeft inmiddels 12 locaties in drie verschillende staten en is een van de snelstgroeiende en meest invloedrijke gemeenten in de VS.
Seacoast heeft ook de aanzet gegeven tot de start van een Amerikaans gemeentestichtingsnetwerk genaamd Association of Related Churches. Dit netwerk plant dit jaar 100 kerken en bij een van die kerken, in Indianapolis, ben ik nauw betrokken. Hun “business model” (excusez le mot) stelt hun in staat om elk jaar meer gemeenten te kunnen stichten die elk hun eigen identiteit hebben, maar allemaal relevantie en “life giving” hoog in het vaandel hebben staan.
In ieder geval is er genoeg te doen en ik ben erg blij met de interactie op een blog als deze! Misschien denken we anders over de wijze waarop gemeenten moeten worden gestart, maar elke nieuwe gemeente die van de grond komt is van groot belang voor ons land en Europa!
@ Sebastiaan
Goed om dit van je te lezen. Ik moet zeggen… ik wordt steeds enthousiaster! Ik wens je toe dat je je visie kunt uitwerken!
Over multi-site… het principe hier achter is toch dat mensen op meerdere lokaties mee kunnen kijken naar de grote dienst? Vind je niet dat er dan veel tijd gaat zitten in veel passieve kijkers? Waarom de energie niet steken in het onderwijzen van enkele leraren om hen wat theologie, visie en leiderschapsvaardigheden bij te brengen? Ik zou daar best bij willen helpen. Soest is niet ver van Hilversum ;)
@ Johan - Zeker niet op de schaal van Europe. ;)
@ Sebastiaan – Leuk dat je je in de discussie hebt gestort. Ik was vandaag even afwezig en heb een hoop in te halen…
Ik sluit me helemaal aan bij je opmerking dat elke gemeente telt in het huidige Europa, maar neem mijn voorbeeld van het rijtje resources. Waarom zijn juist dit de vermeldenswaardige tips? Zijn er niet veel belangrijkere zaken te melden bij het starten van een kerk? Er staan zoveel praktische zaken in de preparation lijst, die lijkt mij toch sterk afhankelijk zijn van de context. Moet je dat soort zaken niet veel minder voorschrijven? Het lijkt zo aan te sturen op 1 bepaalde manier van kerkzijn, groot en event-achtig. Hoe groot is die ruimte binnen ARC of Europe Advance voor de eigen identiteit?
Wat ik wel echt tof vind, is het life-giving idee van continu vermenigvuldigen. Stel je toch eens voor dat elke gemeente in NL -om te beginnen- als visie heeft om 1 dochter voort te brengen. Dat geeft zo’n andere manier van kijken/doen. Supergaaf.
De kunst is wel om de dochtergemeente voldoende ruimte te geven om het echt anders te doen. Afhankelijk van tijd en plaats, niet van 1st year preparation-lijstjes.
Even weinig tijd, maar ik zal snel een wat uitgebreidere reactie geven.
@Johan: er zijn verschillende multi-site modellen, waaronder het door jou genoemde model dat gebruik maakt van DVDs van de hoofdlocatie. In sommige situaties is dit een geschikt model en kun je eenvoudig daarmee uitbreiden en ook de kleinere dorpen penetreren met het evangelie. Elke locatie heeft dan wel zijn eigen site pastor die het pastoraat aanstuurt, de dienst leidt en de oproep doet. Dit is echter niet het model van mijn voorkeur.
Mijn voorkeur heeft meer het “teaching team” model, waarbij er een soort van translocale staf wordt gecreëerd die mobiel is en bruikbaar is voor alle locaties. Om een stuk continuïteit te waarborgen heeft wel elke locatie zijn eigen pastor die dus ook regelmatig spreekt, maar daarnaast komen een aantal andere sprekers vanuit de translocale structuur op bezoek.
Binnenkort meer… Fijne zondag!