Randstadchristenen, de term viel afgelopen zaterdag in een NDartikel over de Evangelische Omroep en haar standpunten over het ontstaan van deze wereld.
“… goedgebekte randstadchristenen, mensen die behalve het christelijk geloof nauwelijks iets delen met christenen uit ‘de provincie’. (…) Het legt bloot dat de Evangelische Omroep een organisatie is waarin zich twee ‘bloedgroepen’ bevinden: klassieke christenen uit de cultuur die de EO heeft opgericht en groot gemaakt, en de randstadchristenen die nodig waren omdat de klassieke christenen merkten dat zij niet de taal spraken die ze nodig hadden als de EO het evangelie van Jezus Christus in de Nederlandse huiskamers wilde binnenkrijgen.”
Voor mij was de term nieuw en ook voor google, want de machine gaf maar twee resultaten: het bewuste artikel uit het ND en goedgelovig.nl die refereert aan dat artikel. Toch is de term heel begrijpelijk. Ik denk dat ze bestaan, er zijn genoeg verschilen aan te wijzen tussen stadse christenen en christenen uit de provincie. De leefstijl is vaak anders, in de stad gaan dingen vaak sneller, vluchtiger misschien. De term brengt een onderscheid aan die zelfs wel nuttig kan zijn, als we bijvoorbeeld kijken naar de manier van kerk-zijn in de stad versus dorp. Maar in dit artikel worden randstadchristenen in verband gebracht met mannetjesmakerij, schofferen van de achterban(lees: provinciale christenen) en snelle imago’s. Dat is toch wel een erg slechte start voor een nieuwe term binnen christelijk Nederland.
In de engelstalige wereld bestaat het equivalent(?) urban christian. De welbekende Tim Keller schreef in Christianity Today het artikel: A New Kind of Urban Christian.
It will not be enough for Christians to form a culture that runs counter to the values of the broader culture. Christians should be a community radically committed to the good of the city as a whole. We must move out to sacrificially serve the good of the whole human community, especially the poor.
(Rand)stadchristenen, maar dan anders. Leuk bedacht ND, maar nee niet zo…
Hoe denken jullie er over? Bruikbaar of direct afschaffen? l
ik lees net Graham Ward over theologie vd stad, term mag wel maar dan slechts positief als incarnatie in de urbane context en niet als afzetten tegen het plattelandchristendom (oeps wat klinkt dat smerig)
Ik kwam (via GG) ook bij dat interessante ND-artikel uit. Randstadchristenen zijn m.i. gelovigen die vanwege hun seculiere, stedelijke leefomgeving, minder beschermd ‘in eigen kring’ zijn opgegroeid dan christenen ‘van het platteland’. Als je als gelovige vaker en misschien wel heftiger je mening en (voor)00rdelen over eigen geloof en de overtuigingen van anderen hebt moeten bijstellen – gewoon omdat je meer ongelovigen om je heen hebt – dan word je misschien wat minder absoluut en milder in je oordeel. Als je dit bedreigend vindt, krijgen ‘randstadchristenen’ al gauw het verwijt dat ze ‘wereldgelijkvormig’ zijn. Als je wilt polariseren, kun je ook zeggen dat ‘christenen van de bible belt’ een beetje wereldvreemd zijn. Allemaal generalisaties, maar er zit natuurlijk wel iets in.
Boeiende observatie doe je, en vooral je lijn naar urban christian, ik denk dat daar de waarde ligt. Het is de vraag volgens mij waar christelijk geloof om gaat. Ik kan een goed gesprek voorstellen tussen een atheist en christen in termen van stadschristenen die de taal van de cultuur spreken, een goed gesprek zonder dat lijkt me vrij moeizaam en irrelevant worden. In het kerkelijk georienteerde ND lees ik via jouw link hoe een redacteur sterk in de slachtofferhouding schiet en zelf een ‘tegenover’ creeert met plattelandschristenen (bestaan ze echt?). Misschien heeft hij wel gelijk, want ik versta hem werkelijk niet. Hij bruskeert in mijn ogen normale seculiere mensen als ook gelovigen die toevallig buiten de stad wonen. Christelijk geloof is pas puur als het verbonden is met z’n omgeving: sinds het voorbeeld van Jezus die nog altijd maatgevend is voor de vraag wat puur christelijk geloof is. Kortom: stadschristenen prima, maar zonder de tegenstelling die het ND eraan koppelt en ook zonder de connotaties van een onbegrijpelijk verhaal over de EO. Zo’n verhaal doet me slechts verlangen naar goede journalistiek.
Nou, Johannes, dan sta jij nu dus ook hoog in de Google rankings…
http://relirel.wordpress.com/2009/02/25/no-excuses/
Niet bruikbaar: te simplistisch!
Ik zie enkele ontwikkelingen:
- post-industriele samenleving. In een industriele samenleving was er sprake van een verzuiling. Groepen (ook in een stad, maar zeker in een dorp) waren te isoleren. In een complexe samenleving is dit niet meer mogelijk/wenselijk. Veel christenen weten dat al lang, maar de orthodoxie begint daar nu pas achter te komen.
- open source: iedereen heeft toegang tot dezelfde bronnen en tegelijk is er een trend om dezelfde (commerciele) bronnen te bekijken. Maar in principe is het moeilijke een groep te isoleren.
- Door het “EO-effect” ging iedereen zich “quasi-evangelisch” gedragen. Ik preek in veel soorten kerken en overal zingt men wel opwekkingsliedjes, gaan kids naar de jongerendag en hebben ze een alpha cursus. Maar nu komt dit volksdeel er achter dat dit niet het eindstation is, maar slecht een fase. In een post-evangelisch tijdperk komt er openheid andere stromingen en theologien.
Ik zie een “YouTube” Christendom in Nederland, een “google” geloof. Dat wil niet zeggen, dat het er op vooruit gaat. Maar veel oude zuilen zullen uit elkaar barsten.
Voor mij is het niet de vraag wat we hier van moeten vinden, maar wat voor nieuwe kwaliteit zal er ontstaan. Ik ben daar vrij pessimistisch over. Veel google-christenen zullen niet in staat zijn een nieuwe uitdagende gemeenschap te vormen.
We moeten dus keihard werken aan de formatie van gemeenschappen in dit tijdperk.
@ Johan – zijn de nieuwe namen Google-christenen en YouTube-christenen wel bruikbaar? Het klinkt wel lekker eigentijds, zoveel is zeker. Waarom zo pessimistisch? Jezus bouwt zijn Gemeente… Er zijn ook mooie nieuwe kansen. Toch?
@ Paul’s 1ste reactie – Je hebt wel gelijk wat betreft je opmerkingen over meer ongelovigen om je heen, maar ik denk dat dat inmiddels toch wel flink aan het veranderen is in de dorpen. Zeker nu contacten ook vaak digitaal onderhouden worden, je eigen ‘geografische’ kring bestaat niet meer.
@ Johan – Ik kan me wel vinden in je zorgen over de google-christen, maar toch zie ik ook wel het grote voordeel dat mensen weer zelf opzoek gaan. Al zit daar weer het copy-paste gevaar in. Beetje dubbel dus.
@Johan en @Paul Dank voor de boeiende opmerkingen, het helpt mij in m’n eigen proces van bezinning en beeldvorming. Wat ik me n.a.v. Johan afvraag is of dat pessimisme wel zo vruchtbaar is en nodig. Als het echt diep zit Johan wijdt er dan eens een blog aan op je site. Het is wel belangrijk genoeg. Je google-christenen (bekt lekker!) raakt wel iets wat er is. Tegelijk wil ik even wat er tegenaan leunen vanuit iets wat mij bezighoudt: zou het niet typisch getuigen van christelijke spiritualiteit als gemeenschappen verdampen en vergooglen? Laat het maar gebeuren. Ik ga niet hard werken om dat te compenseren, stel ik voor. Dat is wat kerken altijd gedaan hebben: hard werken. Ik zie in wat er nu gaande is juist aan de oppervlakte komen dat het niet blijkt te werken. Dat geeft de mogelijkheid om nu iets anders mee te gaan maken. In het voetspoort van Jezus’ eigen spirituele erfenis is sterven, verrotten en uiteenvallen een belofte voor een nieuwe oogst die niemand voorzien kan. Dat zou iets zijn waar ik me met anderen liever op zou richten. En dat vanuit grote steden bv, waar het evangelie altijd begonnen is en een cultuurshift heeft gemaakt in de geschiedenis. Kan dat nu ook gaan gebeuren? Ik geloof er steeds meer in, maar ontdek ook de keerzijde: uiteenvallen van het bestaande is part of the deal. Wat denken jullie?