Op de achterflap wordt het boek ‘Terug naar Platland’ omschreven als een roman met een serie verrassende gesprekken tussen een docent en enkele studenten. Spannend en eerlijk.

De werkelijkheid is anders. Warm gemaakt door de intro, gingen mijn gedachten terug naar de Wereld van Sofie. Een spannend en eerlijk boek over filosofie, een roman met echte gesprekken. In ‘Terug naar Platland’ begint elk hoofdstuk wel met een kort informeel deel, maar al heel snel verwordt het tot een soort socratische catechismus met vragen en antwoorden. Het antwoord begint dan wel met “Je hebt gelijk…” maar zonder dat je weet wie van de studenten die vraag had gesteld. Tegelijk zijn de vragen dermate perfect en hoogstaand geformuleerd dat ik me daar geen werkelijk gesprek bij kan voorstellen.

Toch is het verhaal ‘Platland’ inspirerend en zit het goed in elkaar. Via quarks, antiquarks, supersnaren en nog meer ingewikkelde theorieën laat Middleton zien dat de werkelijkheid iets gecompliceerder in elkaar steekt dan wij gewoon zijn aan te nemen. Omdat veel van deze zaken ons beperkte verstand te boven gaan komt hij met de metafoor van Platland. Hoe kun je een tweedimensionale wereld overtuigen dat er nog een derde dimensie is? Hoe kan God (Bol/3D) zich openbaren aan de aarde(Plat/2D)? Het transcendente wordt niet immanent (wordt niet 2D), maar condescendent, buigt zich neer naar de aarde.

Middleton, natuurkundige, psycholoog en filosoof probeert aan te tonen dat we in een multidimensionale wereld leven. Een wereld waarin het dus niet vreemd is om je voor te stellen dat er een God is. Dat past mooi in de lijn van het antropische principe binnen de evolutie. De wereld is ontstaan voor leven. Een indrukwekkende reeks van toevalligheden laat zien dat er wel (menselijk) leven moest komen. Het boek geeft een blik op het ontstaan van de aarde die ons mi bepaald bij de genialiteit van de schepper. Het boek geeft via de evolutieleer een rijker beeld, iets waar je makkelijk overheen leest als je genesis leest. “Ja,  gewoon uit niets in 7 dagen, God kan dat. Punt. “

Omdat Hij er er vervolgens zoveel moeite in heeft gestopt om leven op aarde mogelijk te maken, moet Hij eigenlijk ook wel geïnteresseerd zijn in ons mensen. Hoe wij dan naar Gods beeld ontstaan/geschapen zijn? De Adam en Eva van de evolutietheorie (de eerste mensen) leefden zo’n 100.000 jaar geleden in Afrika en de Adam uit Genesis was volgens Middleton een neolitische boer (10.000 jaar geleden) die de spirituele dimensie kreeg van God. En juist die spirituele dimensie maakt ons tot beeld van God. De neolitische boer van Platland, de homo sapiens, had zich voldoende ontwikkeld om te kunnen communiceren met de Bol. Ik vind het een zeer interessante gedachte, al heb ik nog geen idee of ik ook geloof dat het zo verlopen is. Voor mij is het de eerste keer dat ik een dergelijke theorie lees omtrent geschapen naar het beeld van God, dus het moet allemaal nog even bezinken.

Het boek is wat mij betreft een aanrader, een goede aanzet tot een theorie van het alles. Toch had ik graag gezien dat het anders was geschreven. Of je maakt er echt een gesprek van a la Sofie, of je laat de gespreksdimensie vallen en maakt er een populairwetenschappelijk verhaal van. Nu is het toch wat gekunsteld.

Terug naar Platland – Zoeken naar de antwoorden op grote vragen. Ook verkrijgbaar als e-book.

Eric Middleton, ingeleid door Arjan Markus.
ISBN 978 90 239 2392 3
Uitgeverij Boekencentrum, Zoetermeer 2009

Er zijn meerdere recensies over het boek geschreven, oa Paul Abspoel, Mark de Boer en Tim Vreugdenhil in het ND. (pdf)