Archives for category: kerkkeuze

Zou God dit niet hebben ontdekt?
Hij kent de geheimen van ons hart.
Psalm 44:22

Een tijdje geleden heb ik een columnachtig stukje geschreven over kerkkeuze. Inmiddels zijn we een maand of drie verder en wil ik graag enige reflecties met u delen. Het is een wat persoonlijk getint stukje geworden, maar toch denk ik dat sommige dingen wel herkenbaar zijn. Een kerk kiezen is boeiend.

Allereerst merk ik dat ik de rol van de kerk in mijn leven overvraag. Ik verwacht teveel van de kerk. Als ik eerst maar een inspirerende gemeente vind, dan komt het ook wel goed met mijn bijbelstudie, persoonlijk gebed en mijn christelijke wandel. Het verbond is een groot ding, maar de zekerheid daarvan ligt niet in een kerklidmaatschap. Je moet je leven, je hart, verbinden aan het verbond, niet je zondagochtend. Zoek ik God ook doordeweeks of zoek ik Hem alleen zondags op in het ‘huis des heren’?

En wanneer je dan in een kerk of samenkomst bent dan wil je eigenlijk vooral dat het relaxt en inspirerend is. Zoals bijvoorbeeld het project Stroom, uitgaande van de GKv (hoef ik met niet te onttrekken, scheelt weer) in een trendy en beetje alternatieve bioscoop. Ingredienten: jonge mensen, goede stoelen, goede koffie, beetje zingen en een helder verhaal. Helemaal prima. Toch merkte ik dat ik me enigszins irriteerde aan de persoonlijke oproepen; “…dit geldt ook voor jou!” of “…laat Jezus toe in je hart.” Doe mij maar gewoon een goed verhaal, amen, klaar.

Wat is dat? Ben ik stiekem opzoek naar een plek waar ik gewoon mezelf kan zijn en vooral kan blijven? Geen confrontatie, geen verandering van hart? Ik schrok ervan toen ik me dat realiseerde. Het lijkt haast op een vorm van religieuze behaaglijkheid of bevrediging. Af en toe je dingetje doen op zondag, religieuze behoefte vervullen, punt. En als reactie op de preek: “interessante gedachte, dat nemen we mee.” Oftewel, ik zoek het zelf wel uit. I love afstand houden, enige zekerheid inbouwen kan toch geen kwaad, misschien zelfs wel verstandig.

Maar is dat waar het evangelie over gaat? Dat je jezelf kunt redden in deze wereld? Heeft het evangelie misschien ook iets te doen met overgave? Je leven geven aan Hem?

Het is confronterend en verhelderend om te zoeken naar een passende kerk. Confronterend omdat je erachter komt dat je hart niet altijd zuiver is. Het is soms net een slangenkuil van belangenverstrengeling. Verhelderend door je blik te richten op Hem. Ik dank God om Zijn trouw. Hij kent de geheimen van ons hart en toch mogen wij Zijn kind blijven. God is groot!

Vanochtend zijn we naar een pinkstergemeente geweest vlakbij ons huis. Het was echt typical pinkster, niet alleen de lengte van de dienst(3uur!), maar ook de taal en gebruiken. Leuk om mee te maken, af en toe ook wel irritant.

1 voorbeeld van het taalgebruik wil ik graag verder uitwerken. Namelijk het spreken van een sterke scheiding tussen kerk en wereld. Het spreken in wij en zij. Dit is een spreken dat veel christelijke kerken en groepen eigen is, niet geheel vreemd natuurlijk. Het ‘gij geheel anders’ wordt op veel manieren gebruikt. Maar het is een interessant fenomeen dat aan verandering onderhevig is in de kerken vandaag de dag. Ook als we kijken naar de GKv, zijn we in veel opzichten wereldgelijkvormiger geworden. Het spreken bevat kerktaal, de NBV is straattaal en ook de muziek is wereldser geworden. Ik heb dit altijd van harte toegejuicht en dat doe ik nog steeds.

Toch heb ik er wel wat kritische vragen bij. Ik hoop dat ik het helder kan formuleren, want zelfs in mijn hoofd is het nog een vage hersenspinsel.
Een belangrijk voordeel van een sterke scheiding kerk/wereld is de duidelijke identiteit die je dan hebt. Je bent duidelijk anders, je hoort niet zomaar ergens bij, nee je hoort bij een groep met eigen taal en gebruiken. Je hoort bij een kerk. De drempel voor buitenstaanders is hoog, maar tegelijkertijd ook helder. Je conformeert of niet. Geloven heeft consequenties. Het gevaar hierbij is dat het al snel gaat over pure uiterlijke zaken. (Niet voor niets is zwanger voor het huwelijk altijd zo zwaar aangerekend, het is een niet te verbergen zonde.) Zolang je je gedraagt naar de groep, blijven de gedragingen van het hart op de achtergrond. De kans op oppervlakkigheid is groot en discussies gaan vaak over theoretische en intern kerkelijke aangelegenheden.

Het andere uiterste is dat je identiteit volledig in Christus is en er geen bijzondere uiterlijkheden zijn om dat te onderstrepen. Iets wat je bij de emerging church ziet. Volledig in de wereld zijn, incarneren. Het voordeel is dat je echt onder de mensen bent, je gedraagt je niet tijdelijk anders, nee, je bent 1 met hen. Je begrijpt hoe de mens echt in elkaar steekt, je kunt ze daarom ook echt op zielsniveau bereiken. Een lastig punt is het volgende; Het is bekend dat bij bekering het belangrijk is dat je een duidelijk verschil hebt in voor en na de bekering. Het oude leven en het nieuwe leven. Maar navolgerschap zonder duidelijke voorgeschreven do’s and dont’s is lastig. Terwijl bij het bekeren tot een emerging groep er nauwelijks sprake is van verandering in uiterlijkheden. Misschien is het daarom wel moeilijker om je te bekeren tot een emerging- dan tot een pinkstergroep.

De tussenweg is een beetje van dit en een beetje van dat. Af en toe evangelisatie-acties, vriendendiensten en zoekersdiensten en als die weer voorbij zijn gezellig bij elkaar kruipen rondom het orgel. (of rondom de nieuwste opwekkingscd, want het gezellig bij elkaar kruipen is van alle stromingen.) Je verandert zelf niet, je doet alleen verschillende dingen. Je past je dus tijdelijk aan. Hierdoor vervaagt je identiteit en volgens de vijfhoek loopt het dan niet goed af. (Zij noemen het ‘de synodalen achterna’…) Ik ben het daar niet mee eens, maar identiteitvervaging komt over het algemeen niet ten goede.

Wat is dan de goede manier, als er geen gulden middenweg is? Ik ben op dit moment erg gefascineerd door de emerging beweging. Maar kan zij overleven als ze zo weinig vastlegt en voorschrijft? Groeien zij ook uit tot ‘gewone’ gemeentes en moeten er daarom voortdurend nieuwe projecten ontstaan?

Ik ben hier nog lang niet over uitgedacht, zoals te merken is, dus ik hoop het in de toekomst allemaal wat verder uit te kristalliseren. Hier of in een scriptie of allebei. Heb je tips over boeken of eigen gedachtes, laat het even weten.

Nu ik op het punt sta te verhuizen naar Amsterdam Zuidoost, vragen diverse mensen mij bij welke kerk ik dan gaan horen. Een veel gegeven antwoord is; ‘dat weet ik nog niet, postcode-technisch gezien hoor ik bij de Oosterparkkerk, maar ik wil eerst in de buurt nog wat rondkijken.’

Kan dat eigenlijk wel?
In theorie heb ik al vaak over deze vraag nagedacht. Wordt je ergens geplaatst door God en zo ja, plaatst God je in een kerkverband of plaatst Hij je in een bepaalde gemeente? Is het egoistisch om zelf een kerk te kiezen, neemt gevoel en/of pragmatisme dan niet het heft in handen?
Ik geloof stellig dat de algemene christelijke kerk veel groter is dan we ons nu vaak realiseren. In stadsdeel Zuidoost wonen ongeveer 80.000 mensen, waarvan 20.000 christenen. Een kwart! Ongekend groot percentage. Toch zou ik op zondagochtend 20.000 christenen achterlaten in Zuidoost, omdat ik mij meer thuis voel bij de vrijgemaakte versie van geloven. Dezelfde taal, blank, overwegend universitair geschoold, kortom dat kost me weinig aanpassingsvermogen. De kerken in Zuidoost zijn mij onbekend, ik moet mij aanpassen en dat geeft onzekerheid. Daarnaast als ik in Zuidoost zou willen kerken, dan moet ik mij onttrekken uit de GKv. Hoe leg ik dat uit aan (schoon)ouders, familie en vrienden?
Wat is makkelijker, 10 kilometer fietsen naar de Oosterparkkerk of overstappen naar een ander kerkverband 100 meter van huis?

Als je daar zo over nadenkt, zeker nu het niet meer puur theoretisch is, dan merk je hoe sterk het wereldje is waarin je leeft. En hoe moeilijk het is om daar uit te stappen. Attestatie aanvragen naar een andere plaats kan zonder dat daar enige geestelijke vragen een rol bij spelen. Je blijft binnen de kaders, binnen het systeem. Wil je daar uit, al dan niet met goede redenen, dan moet je veel uitleggen. Uit het GKv-verband stappen wordt al snel gezien als een keuze tegen het kerkverband. Zeker als je misschien na een nieuwe verhuizing weer lid wilt worden van de GKv, je had dat kerkverband toch de rug toegekeerd?

Maar aan wie moet je eigenlijk verantwoording afleggen van deze keuze? Soms lijkt het wel of sociale processen een grotere rol spelen dan God…