Archives for category: marketing

Onlangs was er een serie in het Reformatorisch Dagblad over kerknamen. Het begon met de namen van kerkgebouwen, tweederde heeft een naam, maar ging als snel (met behulp van Stefan Paas) over namen van kerkgemeenschappen. Een belangrijk verschil. Ben je lid van de Rehobothkerk of ben je lid van de CGK en ga je zondags naar de Rehobothkerk? Het raakt ook een interessante ontwikkeling die nu gaande is. Een aantal redenen;

- Mensen zijn vaker alleen lokaal betrokken en denominaties zijn ver weg en vaag. Ze worden lid van een lokale kerk en niet van een denominatie. Ja, op papier wel, maar in de beleving niet. Daarom gaan mensen bij een verhuizing ook op zoek naar een nieuwe kerk.

- Missionaire initiatieven zoeken naar een naam die meer de lading dekt van het initiatief of zich minder als klassieke kerk wil introduceren. Als je nu een kerk begint met de naam gereformeerde kerk, denk je niet direct aan een missionair initiatief, maar eerder aan een zoveelste afgescheiden groep.

- PR en communicatie spelen een belangrijke rol op de religieuze markt, dus zoek je naar een unieke naam en passend logo/website/etc. Ook omdat je wilt dat men bij jouw plaatselijke website komt en niet via gereformeerdekerk.nl op de landelijke site, die ook nog eens vooral organisatorisch van karakter is en niet gericht op gelovigen/gemeenschap. In dit kader ook het toenemende gebruik van google als startpunt van de zoektocht naar een kerk.

Een ontwikkeling die in mijn ogen het belang van een goede naam voor de gemeenschap onderstreept. Stefan Paas zegt terecht dat de reputatie van een kerk belangrijker is dan de naam. Maar dat geldt met name voor kerkgebouwen die karakteristiek zijn van zichzelf en/of al een lange geschiedenis kennen. Voor kerken in minder herkenbare gebouwen zul je daar weinig aan hebben. En nieuwe kerken hebben nog geen reputatie, dus dan is een naam wel weer belangrijk.

Enkele overwegingen bij een naam;

- Zet je wel of niet het begrip kerk of gemeente in je naam. (Stadshartkerk, Rehobothgemeente) Als je dat niet doet, zul je in je communicatie altijd een payoff moeten gebruiken anders weten mensen niet dat het over een kerk of geloofsgemeenschap gaat. Bijvoorbeeld Stroomis een gemeenschap die de vrijheid van Jezus vernieuwend wil leven. Als je het wel doet, weet dan dat er veel (ook negatieve) associaties leven bij het begrip kerk. Dat kán een nadeel zijn. Tegelijk schept het wel veel duidelijkheid. (Zie ook mijn scriptie over associatief netwerk van de kerk.)

- Een naam focust al heel snel op de praktijk en dan vooral in de beginsituatie, want toen is immers de naam bedacht. Wees je daarvan bewust. Hoeveel is er nog nova aan Via Nova over tien jaar? En dat nu de Doorbrekers letterlijk bepaalde zaken doorbreken in Barneveld wil ik wel geloven, maar voor hoe lang?

- Wat je ook wel ziet bij kerken is dat een bepaald concept van kerkzijn ook in een andere plaats wordt gestart. En dan met dezelfde naam plus de plaatsnaam als lokale aanduiding. Vineyard Utrecht, Wageningen et cetera zijn daar voorbeelden van, al komen deze natuurlijk van overzee. Maar let wel, over een aantal jaren hebben ze hetzelfde probleem als de huidige denominaties. Nu lijken de kerken qua stijl ed nog op elkaar, maar dat zal niet altijd zo blijven.

De invloed van leeftijd op het associatieve netwerk van de kerk is groot. Het plaatje hiernaast maakt dat goed zichtbaar. (klik op de afbeelding voor grotere weergave) Bij de ouderen (36+) zijn associaties met betrekking tot het gebouw en negatieve associaties het belangrijkste, terwijl bij de jongeren (36-) activiteit op 1 staat, gevolgd door god.

Je zou kunnen zeggen dat de jongeren meer inhoudelijke associaties hebben en de ouderen meer buitenkant gerelateerde associaties. Al kunnen negatieve associaties natuurlijk wel degelijk inhoudelijk gemotiveerd zijn. Wat er ook echt uitspringt is het verschil in grootte van de associatie god. Nummer 2 bij de jongeren en bij de ouderen niet noemenswaardig aanwezig.

Interessante gegevens mijns inziens. Wat zou dit kunnen betekenen voor kerken, met name in de missionaire context? Wat nu als je je wilt richten op een bepaalde wijk? Dan is er waarschijnlijk een enorme diversiteit in verwachtingen en (voor)oordelen over de kerk. Wees je daarvan bewust en/of richt je daarom allereerst op een bepaalde leeftijdsgroep. En als je je wilt richten op een bepaalde leeftijdsgroep kun je met deze associatieve netwerken zien waar de kansen of bedreigingen liggen. (overigens is dit geen representatief onderzoek, dus generaliseer niet te snel)

In elk geval laat een simpele enquête, zoals ik heb gedaan, al veel zien van de wijk waarin je actief wilt zijn. Welk beeld hebben mensen van de kerk? Wat vinden ze van spiritualiteit? Welke (voor)oordelen leven er? Wat voor geschiedenis hebben mensen met het geloof of de kerk? Et cetera. Een ‘marktverkenning’  is een mooie start, denk ik.

Voor de liefhebber is mijn scriptie hier te downloaden.

Een kruis met een stervende man – koude voeten – galmend – allochtonen – broodje aap – poppenkast – gestopt – samenzijn – rustplek – niet meer – idealen – niets – bidden – geschreeuw

Zomaar een rijtje woorden uit de paar honderd associaties die mensen hebben met kerk. Achter elke associatie zit een verhaal. Welk verhaal daar achter zitten weten we niet en daar zal dit onderzoek ook geen antwoord op kunnen geven. Wel kunnen we proberen in kaart te brengen wat men zoal denkt als men het begrip kerk hoort. Het is een lang traject geworden, deze scriptie, maar elke keer als ik er weer in ging duiken, werd ik weer geraakt door de associaties. Wie zijn die mensen? Wonen ze boven, onder of naast me? Vergader ik met ze tijdens de VVE-vergaderingen? Of wandel ik met ze mee tijdens een rondleiding door de volkstuinen in onze wijk?
In deze scriptie zijn ze gevangen in groepen, percentages en grafieken. Uiteindelijk ten dienste van de verhalen, dat wel.

Ik heb zo’n tweeënhalf  jaar geleden al eens geschreven over het associatieve netwerk, inmiddels is er dus een scriptie over. Ik zal hier de belangrijkste conclusies schrijven in 1 of meerdere blogs en voor wie niet kan wachten :-) is hier de bachelorscriptie online te vinden.

 

Ps. Hijme Stoffels vond mijn schrijfstijl iets te vlot, eerder journalistiek dan wetenschappelijk. Daarnaast had ik over het dunne lijntje tussen spiritualiteit en kerk wel wat meer mogen schrijven. Misschien dat ik dat hier nog wat meer zal toelichten.