Archives for category: ND

Predikanten werven, soms beschamend.

maart 28, 10 //

Afgelopen week stond het weer in de krant, dit keer specifiek over de GKv, het aantal vacatures voor predikanten stijgt met 200 procent in 2025. Een afname van 40 procent in aantal predikanten. (Lees hier het hele rapport, met overigens een waardeloze inhoudsopgave.)

Natuurlijk is dit geen nieuws, daarom wordt er ook al aan alle kanten geprobeerd om meer theologiestudenten te werven. Soms met succes, soms haast beschamend. Eerst het in mijn ogen geslaagde initiatief.

PThU en de PKN hebben een tijdje geleden de website domineeworden.nl gelanceerd. De website is onlangs bekroond met de gouden webfish award. De jury zei er het volgende over:

De website slaagt er uitstekend in een doelgroep aan te spreken die lastig te bereiken is. De site is eigentijds, goed vormgegeven en biedt een realistisch en niet-geïdealiseerd beeld van het beroep van dominee. De filmpjes geven een indringende inkijk in het vak van predikant en wekken nieuwsgierigheid op naar meer informatie.

Ik ben het eens met de jury, misschien een beetje hip en trendy wat beeldmateriaal betreft, maar inhoudelijk ziet het er goed uit. Kudos voor deze site.

Het kan ook minder. Namens de vrijgemaakte universiteit in Kampen, bezoeken een tweetal dominees de gereformeerde scholen om bij de vwo-ers het imago van dominees wat op te krikken. In het ND las ik een verslag van dit bezoek met de volgende in mijn ogen opmerkelijke uitspraken;

Over geld heeft een predikant geen klagen, benadrukt ds. Pier Poortinga. ,,Dat was vroeger.’’ Hij telt voor de dertig leerlingen van klas V3a op zijn vingers. ,,Ik heb twee Mercedessen, een cabrio en een jacht.’’

,,Wij zijn vrije vogels’’, lacht Verbree. Poortinga: ,,Ik zit niet voor negen uur aan mijn bureau. Ik maak heel veel uren, maar dat het zweet nu steeds op mijn voorhoofd staat, nee. Soms lig ik van een tot drie ’s middags in een ligstoel in de tuin te overdenken hoe ik die preek toch eens zal houden.’’

Ook de pastorie is een pré. Poortinga: ,,Laatst was ons toilet verstopt. Ik heb meteen de voorzitter van de commissie van beheer opgebeld. ‘Je toilet zit verstopt’, zei ik. Ja, je denkt toch niet dat ik met mijn handen in die pot ga zitten roeren.’’

In het verslag lees ik vervolgens dat een leerling zn beeld van een dominee heeft bijgesteld. Ik mag toch hopen dat dat niet op basis van deze citaten is. Ik vind dit echt bizar. Natuurlijk heb ik de ‘extremere’ quotes gepakt, dus lees voor een iets genuanceerder beeld het artikel zelf, maar de aangehaalde citaten zijn niet verknipt. En dit zijn wel sprekende beelden die makkelijk blijven hangen. Ik vraag me af hoe blij de collega’s en de universiteit hiermee zijn…

Segregatie door doelgroepenkerk

doelgroepenkerk, kerk, ND

januari 24, 10 //

Ook in de kerk zijn er mensen die ,,vrijmoedig’’ de scheiding tussen bevolkingsgroepen op grond van opleiding verdedigen. Je hebt immers wijken, kranten, omroepen en dus ook kerken voor hoog- en voor laagopgeleiden, zo is de redenering. Missioloog Mechteld Jansen
gruwt van zulk ,,provincialisme’’, maar vreest ervoor dat deze
segregatie tussen ‘vmbo en lager’ en ‘havo en hoger’ gaat toenemen.

Het blijft een boeiende discussie; hoort de kerk een brede volkskerk te zijn of mag het ook (stiekem) een doelgroepenkerk zijn? Mijn korte reactie daarop is vaak; principieel volkskerk, praktisch doelgroepenkerk. Maar volgens Mechteld Jansen getuigd dat van provincialisme en ook al kom ik uit de provincie, dan nog beschouw ik dat niet als een compliment. Ze deed deze uitspraak op de de 21ste geruchtdag van Op Goed Gerucht en in het ND van afgelopen zaterdag was een klein verslag daarover te lezen.

Aan de hand van Bauer en Bach werd de huidige kerk getypeerd; het is nog teveel Bach (lees: hoogcultuur en ‘havo en hoger) en het moet meer Bauer (lees: laagcultuur en ‘vmbo en lager’) worden. Nogal een simpele typering lijkt me en de invloed van gospel vergeten we voor het gemak maar even. De PKN is van oorsprong een volkskerk en ik kan best begrijpen dat mevrouw Jansen daar naar terug verlangd, maar de vraag is of ze de boot hebben gemist omdat Bauer nog niet aan boord was. Maatschappelijke relevantie gaat verder dan de ook door haar genoemde soepkeuken. De relevantie van de kerk zit in het laten zien van de verbinding tussen het dagelijkse leven van jan en alleman en het geloven in God. Daar zit eerder het probleem, dwars door de hoge en lage culturen heen.

Toch raakt ze wel een snaar, zeker als ze het heeft over het blijven verstaan van elkaar en ‘missie is het overschrijden van grenzen in Christus’ naam’. Het kan en mag natuurlijk niet zo zijn dat ons inkomen de grens van het evangelie bepaalt. Maar de oplossing is niet, zoals in het stuk wordt gesuggereerd, om de kerkelijke cultuur te ‘verlagen’ (in de spreekwoordelijke hoog- vs laagcultuur) door meer Bauer in de kerk toe te laten. Ik ben daar niet op tegen, maar het lijkt me in elk geval geen oplossing van de segregatie.

Ik kom er niet helemaal uit. Ik denk dat wanneer je een kerk start, je een doelgroep moet kiezen, iedereen bereiken kun je niet en vaak is de startersgroep al vrij homogeen en daarmee is je doelgroep dus al gedefinieerd. Wanneer je al in een bestaande kerk iets wilt veranderen dan is het maar zeer de vraag of de eventuele laagopgeleide mensen zitten te wachten op Bauer in de kerk. De kans is heel groot dat ze dat niet bij hun beeld van de kerk vinden passen. Kortom, laten wij niet bepalen wat goed voor anderen is. Zorg er slechts voor dat er ruimte voor ze is om dat zelf te doen.

Water geven voor onderweg

ademruimte, ND, studie

april 8, 09 //

Ik heb eerder al een keer geschreven over de commotie rondom Stefan Paas en zou inmiddels vele updates verder kunnen zijn, maar ik heb het toch maar met rust gelaten. Inmiddels wordt de kwestie via het ND in een wat breder verband getrokken. Ontwijkt de orthodoxie de moeilijke vragen van de bijbelwetenschap over ontstaan, betrouwbaarheid, context et cetera van de bijbel? Een goede zet. Confronterend en verhelderend.

Een paar citaten:

Bij vele theologen heerst de angst om de onweersprekelijke resultaten van de moderne Bijbelwetenschappen aan de gemeente mee te delen en zo het predicaat ‘Bijbelgetrouw’ te verliezen.

Hun theologen specialiseren zich echter liever in de dogmatiek of de kerkgeschiedenis dan in Bijbelwetenschappen, waar ze te maken krijgen met het historisch-kritisch Bijbelonderzoek. En dat onderzoek stelt moeilijke vragen aan de traditionele Bijbeluitleg.

Hoe ‘Schriftkritisch’ kun je wezen wanneer je zo prudent en professioneel als hij(Stefan Paas) aan de eigentijdse Bijbelwetenschap bijdraagt, en tegelijk veel meer dan menig universitair theoloog met hart en ziel in de kerken actief bent?

Wie hoog inzet op de ‘historische betrouwbaarheid’ (in de zin dat Bijbelse geschiedenis en de gegevens uit historisch onderzoek zouden moeten samenvallen), lijkt het eigenlijk jammer te vinden dat God een zo lange tocht met Israël en de kerk door de geschiedenis is gegaan. Dat maakt maar onzeker.

Ja, het is lastig om er achter te komen dat er (in de moderne zin des woords) fouten in de bijbel staan of dat er misschien onterecht woorden aan Jezus zijn toegeschreven, maar dat hoeft de betrouwbaarheid van de bijbel toch niet in de weg te staan? Ik geloof in de betrouwbaarheid van de bijbel, juist omdat het zn weg met mensen is gegaan. Daarom is het ook een bruikbaar boek, toevertrouwd aan mensen. Het geeft zicht op de levende God van toen, die nu ook nog is en straks zal zijn.

Destijds met het gedoe rondom Harinck schreef ik over ademruimte om (wetenschappelijk) te denken. Talstra geeft een mooiere formulering:

… iemand die deze marathon loopt, zoals Stefan Paas, moet je zo nu en dan wat water geven voor onderweg, maar je moet hem niet te veel voor de voeten lopen.

Lees hier het stuk ‘van’ Janse en van den Brink en hier het ingezonden van Eep Talstra. Beide in het ND.