In een onlangs gepubliceerd interview in het ND met George Harinck, gaf hij aan het geen probleem te vinden als gereformeerden deelnemen aan de mis. Nu is het zo dat in de huidige catechismus vraag en antwoord 80 het volgende wordt gezegd; De mis is dus in de grond van de zaak niet anders dan een verloochening van het enige offer en lijden van Jezus Christus en een vervloekte afgoderij. Tijd om te schrappen?
Ik ga hier geen stevig dogmatisch verhaal neerzetten, daar ben ik ook helemaal niet goed in. Maar ik was afgelopen vrijdag in de gelegenheid om opheldering te vragen aan Prof. Harinck over deze kwestie. Ter voorbereiding op zijn paco-lezing hadden we namelijk een gesprek met hem. Ik vroeg hem of het niet tijd zou zijn om die zinsnede te schrappen. Maar daar was hij het niet mee eens.
Hij zei: Het is de kunst om te historiseren. Zie dat als een stukje historie, traditie van de kerk. Kijk in welke tijd het geschreven is en je snapt waarom het er zo staat. Misschien is het wel goed om vandaag weer eens iets nieuws te schrijven, maar laat vooral staan wat geschreven is.
Hij vond dat we zo krampachtig met de traditie omgaan, alsof het hele gebouw instort als je kleine dingetjes gaat wijzigen. We moeten de hele brok catechismus ed slikken of anders…
Traditie is een rijke schat aan informatie en leermomenten. Behoudt dat, koester dat, gebruik wat nodig is en voeg er aan toe.
Leuk gesprek, nieuwe kijk op traditie. En ik heb zin in zijn lezing.
Kleine toevoeging 05/02
In het ND van vandaag stond een verhelderend stuk van George Harinck over zijn uitspraken in het interview. Klein citaat met betrekking tot de mis:
Het begrip ‘vervloekte afgoderij’ uit de Heidelbergse Catechismus lees ik als een reactie op de vervloeking die het concilie van Trente uitsprak jegens protestanten. Aan de catechismustekst werd omwonden (‘in de grond der zaak niet anders dan’), maar toch het hoge woord toegevoegd: de mis is een ‘vervloekte afgoderij’. Dat is een uitspraak die ik in het licht van het conflict van de zestiende eeuw kan verstaan, maar feit is dat ik de mis bijna vijf eeuwen later niet zo bezie. Rooms-katholieken zijn in mijn geseculariseerde wereld in de eerste plaats medechristenen. Ik ben als vrijgemaakte getraind in het aanwijzen van gebreken en bezwaren in andere kerken en richtingen, en die tellen ook, maar de vraag is hoe je ze weegt. Dat heeft met jezelf, met de situatie, je karakter en je kennis te maken.
