Archives for category: recensies

Het heeft even geduurd, maar dan toch eindelijk deel 2 over het inspirerende boek van Shane Claiborne, ‘Hoe Jezus de wereld op zijn kop zet’. Vanmiddag uitgelezen en gebeden dat dit boek me mag blijven irriteren, appelleren en inspireren.

Het belangrijkste wat Claiborne me leerde is dat het uiteindelijk niet draait om allerlei vraagstukken rondom onrecht, gerechtigheid en bijvoorbeeld gemeenschapsmodellen, maar dat het gaat om mensen. En misschien wel juist je buren. Schuif ik het af via een overschrijving naar giro 555 of laat ik me (ook!) confronteren in en met mijn omgeving?

Het is veel comfortabeler om de armen geen gezicht te geven. (…) We kunnen vrijwilliger zijn bij een maatschappelijk project, of overgebleven voedsel en kleding uitdelen, zonder ooit ons huis, ons bed of onze tafel te hoeven delen.

Ik weet niet zeker of Jezus gaat zeggen:’Toen ik hongerig was, heb je geld gegeven aan giro 777, en zij hebben mij eten gegeven’, of:’Toen ik naakt was, heb jij je kleren aan het Leger des Heils gegeven en zij hebben mij gekleed’. Jezus zoekt geen weldoeners op afstand. Hij zoek concrete daden van liefde.

Ja, ik vond en vind Shane af en toe behoorlijk radicaal, soms te radicaal, maar wellicht komt dat vooral doordat ik een vrij doorsnee leven leid en ik daardoor af en toe de aansluiting lijk te missen. En zegt dat dan meer over zijn leven of over de mijne…?

Ook rondom dat ‘vraagstuk van gemeenschapsmodellen’ zei hij interessante dingen, hij haalde onder andere Bonhoeffer aan;

de persoon die zijn droom van gemeenschap liefheeft, zal gemeenschap vernietigen (zelfs als zijn intenties oprecht zijn), maar de persoon die de mensen om hem heen liefheeft, zal gemeenschap creëren.

Tuurlijk, blijf doordenken wat je doet, maar doe het ook vooral en doorbreek die veilige afstand.

(deel 1 over de zekerheid van het concrete discipelschap kun je hier lezen)

Op de onlangs gehouden jubileumdag van Kontekstueel werd er – volgens het verslag in de krant – gesproken over het verschuiven van de zekerheid van het geloof als centraal thema naar de zekerheid van het concrete discipelschap. Met name bij jongeren. Ik vind dat een zeer herkenbare verschuiving. Niet alleen de ‘hernieuwde’ aandacht voor stadskloosters en woongemeenschappen is daar een teken van.

Er zijn natuurlijk velen die die focus al heel lang hadden of hebben, maar een van hen is in elk geval Shane Claiborne. Ik heb het boek ‘Hoe Jezus de wereld op zijn kop zet’ gekregen op mijn verjaardag,  enkele maanden geleden, en nu eindelijk de tijd genomen om het boek te gaan lezen. Ook vanwege onze bezinning op het eventueel gaan wonen in een leefgemeenschap.

Enkele citaten uit het boek om wat meer kleur te geven aan dat concrete discipelschap:

Ik was een ‘gelovige’ geworden, maar ik had geen idee wat het betekent om een volgeling te zijn. Men had me geleerd wat een christen hoort te geloven, maar niemand had me ooit verteld hoe een christen hoort te leven.

Laat uw koninkrijk komen en uw wil gedaan worden, op aarde zoals in de hemel. (…) Het werden woorden waar we niet op moeten wachten, maar die we moeten uitleven.

Ik had de deelnemers die zichzelf een ‘toegewijde volgeling van Jezus’ noemden gevraagd of Jezus tijd doorbracht met de armen. Bijna tachtig procent zei ja. In een later deel van de enquête had ik een vervolgvraag gesmokkeld. Ik vroeg dezelfde groep toegewijde volgelingen of zij tijd doorbrachten met de armen, en minder dan twee procent zei ja. De belangrijke les die ik hieruit leerde was deze: we kunnen Jezus bewonderen en vereren zonder te doen wat hij deed.

Veel mensen zullen op de vraag wat christenen geloven, antwoorden dat ‘christenen geloven dat Jezus Gods zoon is en dat Hij uit de dood opstond’. Maar vraag je een willekeurig persoon hoe christenen leven, dan staan ze met de mond vol tanden.

Toch ben ik ervan overtuigd dat Jezus niet alleen kwam om ons voor te bereiden op de dood, maar om ons te leren leven. Anders zou veel van Jezus’ wijsheid nutteloos zijn. Hoe moeilijk kan het tenslotte zijn je vijanden lief te hebben in de hemel?

We strijden om onszelf te bevrijden van macroliefdadigheid en afstandelijke daden van barmhartigheid. Met dat soort liefdadigheid legitimeren we alleen maar een apathische levensstijl van goede bedoelingen, die ons juist berooft van het cadeau van gemeenschap.

De meeste christelijke gemeenschappen en kerken hebben zo’n verklaring die hun orthodoxie (juiste geloof) verwoordt, maar daar houdt het meestal op. (…) Wat er echt toe doet is hoe we leven, wat echt vorm krijgt in ons leven. Dus hebben wij ook een verklaring van orthopraxis. (juiste manier van leven)(en voor de gereformeerden onder ons, dat is iets anders dan focus op 4e en 7e gebod, JOH)

Zomaar een rijtje citaten uit de eerste helft van het boek. (Verder ben ik nog niet) Genoeg om te triggeren en over na te denken.  En volgens mij passen deze perfect bij het verlangen naar concreet discipelschap. Zonder dat dit verder nog is ingevuld. Wordt vervolgd dus.

Dit leek me nou een mooie titel om mijn offline-avonden mee te beginnen. Want wie bepaalt eigenlijk dat ik telkens m’n mobiel pak om tweets te checken? Wil ik dat zelf of is de lokroep van het mobieltje misschien te sterk? :-) Volgens de auteur, Jaron Lanier, moet de mens weer belangrijker worden dan de techniek.

Jaron schopt tegen heel wat schenen van de ‘web 2.0 lovers’, waar ik mezelf ook vaak onder schaar, in een beperkte mate, maar toch. Allereerst wordt de wisdom of the crowd vaak bejubeld door deze groep. Stel een vraag op twitter en binnen no time heb je antwoord. Of kijk naar wikipedia, de crowd heeft een encyclopedie gemaakt die te meten valt met de gerenommeerde Brittanica. Jaron zegt echter;

Als de menigte echt zo wijs is, zou zij iedereen optimaal moeten gidsen bij keuzes inzake hypotheken, de zoektocht naar een minnaar (..) Al die betaalde overreding zou overbodig moeten zijn.

Kortom, het succes van google is te danken aan het falen van de crowd, want blijkbaar zijn die ads nodig bij het vinden van de juiste informatie. En volgens Jaron zorgt wikipedia juist voor een verarming van waarheid in plaats van een verrijking/precisering van de waarheid;

Zelfs als het om een objectieve waarheid gaat die al bekend is, zoals een wiskundig bewijs, leidt wikipedia tot vermindering van het vermogen om te leren hoe je het op een nieuwe manier ter sprake brengt. De individuele stem – het tegendeel van die van een wiki – mag er voor de wiskundige waarheid dan niet zoveel toe doen, maar het is de kern van wiskundige communicatie.

Verder heeft hij een interessante theorie over het verschuiven van volwassenheid. De levensfase ‘jeugd’ is door de geletterdheid flink verlengd, het kost tenslotte tijd om te leren lezen. En door de welvaart wordt die periode nog eens verlengd. Maar nu komt het;

Kinderen willen aandacht. Jongvolwassenen, in hun recentelijk verlengde jeugd, kunnen vaststellen dat zij dankzij sociale netwerken en blogs eindelijk genoeg aandacht krijgen. (..) De laatste tijd verschuift dit echter naar een nog vroeger ontwikkelingsstadium. Verlatingsangst wordt verzacht door permanente onderlinge verbondenheid. Jonge mensen maken elk detail van hun leven op diensten als twitter bekend – niet om op te scheppen, maar om de dichte deur van de bedtijd te vermijden, de lege kamer, het schreeuwende vacuüm van een geïsoleerde geest.

Voordat jullie als reactie op bovenstaande quote het boek niet meer willen lezen, nog even een iets minder recalcitrant-ogend(?) onderwerp. De gratis content. Een belangrijk issue op het internet. De beruchte paywall van het ND bijvoorbeeld. Hoe kun je in de digitale wereld goede verdienmodellen ontwikkelen? Twitter is inmiddels een huge bedrijf, evenals facebook, maar beiden hebben nog geen fatsoenlijk verdienmodel gevonden…

Jaron doet een voorstel waarbij de overheid zorg draagt voor de extra kosten die nodig zijn voor microbetalingen. Want er zal nooit een kostendekkende manier gevonden kunnen worden voor betalingen van bijvoorbeeld 1 eurocent. En die overheidskosten zijn geen verspilling, maar het zijn de kosten van het handhaven van een sociaal contract. Hij betoogt dat als volgt;

Routinematig geven wij meer geld uit aan het gevangen houden van een dief dan wat de dief überhaupt gestolen heeft. Je zou kunnen betogen dat het goedkoper zou zijn kleine criminaliteit niet te vervolgen en slechts de slachtoffers hun schade te vergoeden. Maar de reden waarom wetten gehandhaafd worden is het creëren van een leefbare omgeving voor iedereen. En dat is precies hetzelfde als een waarde vaststellen voor individuele menselijke creativiteit in een technologisch geavanceerde wereld.

Ik vind dat geen raar idee. In een leefbare wereld is het belangrijk om de dingen en zeker de mensen op hun waarde te schatten.

Een boeiend boek. Erg lastig om er een samenvatting van te geven. Lees daarvoor bijvoorbeeld Trouw, Cutting Edge of Mediakritiek.

Nee, je bent geen gadget – Jaron Lanier
9789025435134  Uitgeverij Contact