Archives for category: religieonderzoek

In 2008 schreef ik dat er een soort adviesorgaan voor de kerken moest komen om oa de kloof tussen (theologische) wetenschap en praktijk te slechten.

Kerken kunnen daar onderzoeksvragen indienen, waar ze in de praktijk tegenaan lopen of wat ze zouden moeten weten. Een soort dienstencentrum, maar dan iets ‘wetenschappelijker’.

Vanavond las ik (dankzij artikel ND) dat er misschien een ‘advies- en studiecentrum gemeentegroei’ gaat komen. Leuk. Het idee komt van deputaatschap Ondersteuning Ontwikkeling Gemeenten (OOG) en is te lezen in de ‘rapportage projecten gemeentestichting‘.

… streven naar een permanente ‘denktank’, waarin we de beschikbare deskundigheid en ervaring bundelen, zowel die van ZHT en TUK, als vanuit de praktijk.

… Actieve en actuele ondersteuning van projecten en bij de verschillende vragen die daar opkomen.

Gedacht kan worden aan (korte) publicaties, artikelen en gerichte adviezen over een bepaalde vraagstelling, maar resultaten kunnen ook worden verkregen via conferenties en studiebijeenkomsten, rondetafelgesprekken en expertmeetings.

Het klinkt als een goed plan en ik juich het ook grotendeels toe. Toch heb ik wel een paar bedenkingen. Onder andere met het willen rekening houden met de geledingen in de kerk, zoals classis en particuliere synode.

… waarin niet alleen de inhoudelijke deskundigheid en ervaring van ZHT en TUK worden betrokken, maar ook de lokale en regionale geleding die ons kerkverband kenmerkt, bijv. via een vertegenwoordiging van classes en/of PS’en.

Als ik dit lees ben ik toch bang dat het een traag verhaal kan gaan worden. Het is prima om op een bepaalde manier rekening te houden met de verschillende regio’s, ter voorkoming van blinde vlekken ed, maar ik hoop dat expertise toch wel echt de doorslag gaat geven. Anders krijgt de denktank ook de ‘rijstijl’ van een tank, lomp en inflexibel. Dan is adviesorgaan toch een beter woord. Iets organischer… :-)

Naast de mogelijke traagheid door geledingen, zit er ook een ‘vertragende’ factor in het formuleren van een landelijk en samenhangend beleid.

Deputaten OOG op te dragen om een Advies- en Studiecentrum Gemeentegroei in te stellen voor de ondersteuning bij de verdere uitbouw van een landelijk, samenhangend beleid.

Misschien zit ik er onvoldoende in, maar op dit moment heb ik niet het idee dat er ‘makkelijk’ iets samenhangends te produceren is op het aspect gemeentegroei. Misschien is het een allergische reactie van mij, alsof er weer wordt gezocht naar het ene ware (zo zullen ze het niet zien en bedoelen), maar ik zou toch liever willen spreken van handreikingen oid.

Toch ben ik wel degelijk positief gestemd over dit centrum. Het heeft absoluut potentie en dat er kennis moet (terug)vloeien tussen de gemeentestichtingen en de kerken ‘in den lande’ lijkt me helder. En dit is een stap in die richting. Mooi.

Groots aangekondigd. ‘Multimediadeskundigen verzamelen zich binnenkort in Amsterdam om te zoeken naar nieuwe wegen voor de kerk op internet.’  Een nationaal evenement. Veel voorpublicaties in verschillende dagbladen, zoals Trouw en ND. In het echt, IRL, viel het toch een beetje tegen. Natuurlijk heb ik veel geleerd, maar toch vooral dat de pauzes en borrels de momenten voor diepgang zijn. En dat kan anders.

Erwin Blom hield een goed, maar beetje algemeen verhaal over (zinzoekers en) sociale media. Met enkele belangrijke noties zoals; internet gaat over loslaten. Je hebt geen controle meer. Het ‘nieuwe zijn’ wordt ingekleurd door anderen, want iedereen heeft een mening over je én ventileert dat ook én dat wordt weer gelezen door anderen et cetera. Instituties (en dus ook kerken) zijn slecht in transparantie, bang om controle over de geloofswaarheden te verliezen. De ‘nieuwe’ structuur zou volgens Erwin moeten zijn; zoek bindend element – stel publiek centraal – luister naar je publiek – maak het publiek zichtbaar – betrek je publiek.

Een prima verhaal, waar vervolgens op gereageerd zou worden door drie experts uit het zinzoekersveld. Hét moment om het algemene verhaal te overstijgen en verbanden te leggen met de thematiek van de dag. Helaas vertelden ze alle drie hun eigen verhaal en vond er nauwelijks synergie plaats. Ook de daaropvolgende plenaire discussie kwam niet veel verder dan nadenken over modereren van of ter voorkoming van negatieve reacties. Echt een gemiste kans.

Voor een deel lag het waarschijnlijk aan het gemêleerde publiek. Er gingen dan misschien wel veel handen de lucht in bij de vraag naar het aantal tweeps, maar into social media was lang niet iedereen.  En dan is het lastig om echt verder te komen.

Ik zie wel een goede follow-up voor dit symposium; een kenniskring. Een kleine groep mensen die into social media en religie zijn en twee of drie keer per jaar bij elkaar komen. Eventueel nodig je op zo’n dag mensen a la Erwin Blom uit en ga je daarna met elkaar in gesprek om echt verder te komen in het doordenken van deze thematiek. Het liefst ook met een wetenschappelijke insteek, zodat termen als nabijheid ervaren, rol van het lichaam bij rituelen (offline én online) en bijvoorbeeld de invloed van mediagebruik op geloof(sinhouden)echt goed kunnen worden doordacht.

Wie doet er mee?

Religie is vaak best ongrijpbaar en breed en daardoor is het op allerlei manieren wel ergens mee te vergelijken. Het is dan ook zeker niet nieuw dat merken worden vergeleken met religie. Als mensen op een bepaalde manier idolaat zijn van iets en het hun leven doortrekt, ja, dan kun je er religieuze aspecten in ontdekken.

Toch was het wel een interessant artikeltje dat vandaag in Dagblad De Pers stond. ‘Apple, voor als er geen God is‘ en ‘ongelovige zoekt houvast bij een merk’. Het artikeltje was geschreven naar aanleiding van een recent onderzoek naar Brands are the new religion? (Overigens was het onderzoek uit 2007, maar komt het binnenkort in Marketing Science en daardoor weer nieuws.) In het onderzoek werd de hypothese gesteld dat merken en religies als substituten voor elkaar fungeren. Deze hypothese werd inderdaad bekrachtigd en gespecificeerd, daar het alleen gold voor merken die het mogelijk maakten to express themselves.  (zoals kleren, fashionable producten etc) Want dat was de kern van de overeenkomst; mensen (kunnen) zowel aan religie als aan een merk hun eigenwaarde ontlenen. Interessant niet?

En eigenwaarde, tja,waar haal ik dat eigenlijk uit? In elk geval niet alleen uit mijn geloof. Maar voor hoeveel wel/niet?

Kortom, eigenwaarde uit 1 ding (religie/merk/?) halen. Gebeurd en kan dat eigenlijk wel?