Archives for category: traditie

Begin deze maand ben ik naar een lezing geweest van prof. dr. James K.A. Smith op onze universiteit aan de Broederweg. Hij hield een lezing over Radical Orthodoxy (RO), een postmoderne theologische beweging. 1 van de drie uit een lezingenreeks georganiseerd door emergingnetwerk en geregeld door Nico-Dirk. Ten behoeve van ‘t Pookje, (verenigingsorgaan van de VGSD) en van mezelf, heb ik er een artikeltje aan gewijd.

Hier staat een word-versie.
Op het plaatje staat overigens een dansende Kuyper…, gejat van de weblog van James en gezien op de blog van Nico-Dirk.

Afgelopen vrijdag stond in Het Katern van het ND een mooie column van Govert Buijs. De tekst spreekt voor zich. Een paar citaten als opwarmertje:

…veel meer gaat het erom te zien dat het op moment x persoonlijk beleefde geloof niet
hetzelfde is als alles wat in de leer van de kerk staat opgeschreven. Het daadwerkelijk op moment x beleefde geloof kent wegen, tijden, seizoenen, plaatsen, hoogten, diepten, vlakten, situaties, kent constanten en variabelen, culturen en contexten – ‘never a dull moment’ (maar zelfs ook die).

Dat nodigt uit tot gesprek. Het is eenvoudigweg ondenkbaar dat binnen de beperkte hersenpan van 1 persoon, op elk denkbaar moment x het volledige heil in alle frequenties tegelijkertijd resoneert. Ware dat het geval, het zou in die hersenpan een onbeschrijfelijke
kakofonie zijn.

De leer van de kerk (…) een tuin, waarin de een nu eens dit plukt, de ander dan weer dat, waarin je nu eens deze bloem ruikt, dan weer die. Theologen en predikanten zijn dan tuinmannen, die de zaak een beetje aangeharkt houden, zodat de gewassen kunnen bloeien, maar zij eten ook zelf niet elke dag alles.

Een manier van omgaan met traditie en leer die ik erg kan waarderen. Overigens verwoordde Harinck dat ook zo in zijn gesprek, maar werd er helaas bij hem iets te veel op de punt en komma gelet. De bovenstaande foto laat de tuin zien van het Vaticaan, (geschoten tijdens mijn interrail trip) kijken zij ook zo naar hun tuin?

In een onlangs gepubliceerd interview in het ND met George Harinck, gaf hij aan het geen probleem te vinden als gereformeerden deelnemen aan de mis. Nu is het zo dat in de huidige catechismus vraag en antwoord 80 het volgende wordt gezegd; De mis is dus in de grond van de zaak niet anders dan een verloochening van het enige offer en lijden van Jezus Christus en een vervloekte afgoderij. Tijd om te schrappen?

Ik ga hier geen stevig dogmatisch verhaal neerzetten, daar ben ik ook helemaal niet goed in. Maar ik was afgelopen vrijdag in de gelegenheid om opheldering te vragen aan Prof. Harinck over deze kwestie. Ter voorbereiding op zijn paco-lezing hadden we namelijk een gesprek met hem. Ik vroeg hem of het niet tijd zou zijn om die zinsnede te schrappen. Maar daar was hij het niet mee eens.
Hij zei: Het is de kunst om te historiseren. Zie dat als een stukje historie, traditie van de kerk. Kijk in welke tijd het geschreven is en je snapt waarom het er zo staat. Misschien is het wel goed om vandaag weer eens iets nieuws te schrijven, maar laat vooral staan wat geschreven is.

Hij vond dat we zo krampachtig met de traditie omgaan, alsof het hele gebouw instort als je kleine dingetjes gaat wijzigen. We moeten de hele brok catechismus ed slikken of anders…
Traditie is een rijke schat aan informatie en leermomenten. Behoudt dat, koester dat, gebruik wat nodig is en voeg er aan toe.

Leuk gesprek, nieuwe kijk op traditie. En ik heb zin in zijn lezing.

Kleine toevoeging 05/02
In het ND van vandaag stond een verhelderend stuk van George Harinck over zijn uitspraken in het interview. Klein citaat met betrekking tot de mis:
Het begrip ‘vervloekte afgoderij’ uit de Heidelbergse Catechismus lees ik als een reactie op de vervloeking die het concilie van Trente uitsprak jegens protestanten. Aan de catechismustekst werd omwonden (‘in de grond der zaak niet anders dan’), maar toch het hoge woord toegevoegd: de mis is een ‘vervloekte afgoderij’. Dat is een uitspraak die ik in het licht van het conflict van de zestiende eeuw kan verstaan, maar feit is dat ik de mis bijna vijf eeuwen later niet zo bezie. Rooms-katholieken zijn in mijn geseculariseerde wereld in de eerste plaats medechristenen. Ik ben als vrijgemaakte getraind in het aanwijzen van gebreken en bezwaren in andere kerken en richtingen, en die tellen ook, maar de vraag is hoe je ze weegt. Dat heeft met jezelf, met de situatie, je karakter en je kennis te maken.