Archives for category: web2.0

Eric van den Berg heeft een mooi stukje werk afgeleverd met het schrijven van het eerste echte handboek over kerk en internet. Het is een erg mooie mix geworden van sociologische beschouwingen, afgewisseld met boeiende interviews en een praktisch en inspirerend slot.

Volgens Frank Bosman is het internet een middel voor extern kerkelijke opbouw. Je bereikt mensen buiten de groep kerkgangers. Dit is iets wat ik ook in mijn scriptie wil onderzoeken, wat betekent dit netwerkdenken voor gemeenschappen? Roderick Vonhögen zegt in zijn interview dat

de kwaliteit van de gemeenschap heeft te maken met de diepte en de kwaliteit van de communicatie, niet met de voorwaarde dat je elkaar fysiek ziet.

In mijn paper over Networked Set (pdf) heb ik het ook over deze thematiek, waarin ik Delanty noem die Vonhögen min of meer volgt, maar waarbij hij aangeeft dat deze gemeenschappen communicatie als het essentiële kenmerk van belonging hebben gemaakt. Communicatie staat daarmee boven alles. En dat past ook helemaal bij de tijdgeest, waar iedereen zijn eigen zender is. Maar is dat misschien toch een overwaardering?

Verderop komt Vonhögen met de term mediabouwpastoors. Initiatiefnemers met visie die concreet weten hoe je dat uitbouwt. Meer professionalisering. Heel interessant.

Jan van der Stoep zegt belangrijke dingen over de verhouding fysiek en virtueel. Hij ziet dat het fysieke steeds belangrijker wordt (hand opleggen, knielen). Tegelijk moet je virtueel en fysiek niet tegen elkaar uitspelen, omdat ze juist aanvullend zijn.

Naast deze meer sociologische/filosofische overwegingen, biedt het handboek ook zeer veel praktische informatie. Over schrijven op het web, kiezen van lettertypes, usability en nog veel meer. Handig als je daadwerkelijk aan de slag gaat.

Om de titel handboek echt tot zijn recht te laten komen, heb ik nog wel enkele tips voor de tweede druk, die er wat mij betreft snel achteraan mag komen, omdat dit boek een belangrijk startpunt kan zijn om serieuzer met dit thema aan de slag te gaan.

  • Het is een groot gemis dat er geen literatuurlijst is te vinden in het boek. Er worden wel her en der voetnoten gebruikt, maar die zijn behoorlijk willekeurig en niet dekkend. Dit staat een verdere verdieping van de thematiek in de weg.
  • Het boek is erg katholiek, niet alleen vanwege de vele katholieke geïnterviewden, maar ook in de hiërarchische benadering van kerken. Nee, ‘het internet’ wordt niet pas opgepikt als er landelijk beleid over is ontwikkeld. Er zijn vele kerkgenootschappen waarbij de lokale kerk ‘zelfstandig’ is en dus ook eigen beleid ontwikkelt. Die ‘wachten’ niet op eventuele landelijke beleidsstukken, omdat ze zelf ‘verantwoordelijk’ zijn.
  • De lijst met internetterminologie weglaten of streven naar een completere lijst. Nog beter is het om mensen te laten verwijzen naar ‘google’, want zelfredzaamheid is veel belangrijker. Dat geldt ook voor het stappenplan voor het aanmaken van een twitter of facebook account.

Maar dat neemt niet weg dat er nu ook al een prima boek ligt. Het lezen, maar vooral het gebruiken waard. Ik sluit af met de woorden van Vonhögen, goed om mee te nemen bij plannen rondom deze thematiek:

Je moet eerst visie hebben, je steeds afvragen wat God wil, waar de Geest je heen leidt en zeker niet bang worden.

Als je deze blog een beetje volgt dan is je inmiddels wel duidelijk dat ik bovenmatig geïnteresseerd ben in ‘kerk’. En dan niet zozeer het instituut an sich, maar wel in haar verschijningsvormen in deze samenleving. En dat is steeds breder gelukkig. Ik ben oa in mijn scriptie bezig geweest met een onderzoek naar de associaties rondom het begrip kerk. (blog/scriptie) De laatste tijd ben ik ook steeds vaker bezig met het online gezicht van de kerk. Hoe is de kerk te vinden? En als je iets vindt, wat vind je dan precies?

Voor heel erg veel mensen is google de eerste plek om iets te zoeken als men iets wil weten. (al verschuift het iets meer richting sociale media als twitter en facebook) Ook als men iets wil weten over god, kerk of geloof. Google heeft een handige tool om inzicht te krijgen in het zoekgedrag van mensen. Dus ik dacht, laat ik eens kijken hoeveel en wanneer er ongeveer wordt gezocht naar kerk. Zoals in bovenstaande grafiek is te zien, wordt er rond kerst twee keer zo vaak gezocht naar kerk dan in de rest van het jaar. Een duidelijke oorzaak gevolg. Dat was ook te zien in het aantal views van kerstopdekaart.nl, in een paar dagen tijd bijna 2000…

In eerste instantie dacht ik dat de piek rondom april  te maken zou hebben met Pasen, maar in het rijtje snelle stijgers werd ik door google getipt om eens te kijken naar misbruik katholieke kerk en uitschrijven (katholieke) kerk. Beiden vertonen een piek in dezelfde periode. Na enig zoeken lijkt dat niet helemaal de verklaring te zijn, hooguit een kleine trend. De term ‘kerk’ wordt maandelijks ongeveer 450.000 keer ingetoetst in google en dan heb ik nog niet eens meervouden of afgeleide zoektermen meegeteld. Terwijl (bijna) alle combinaties van de begrippen misbruik en kerk ongeveer een maandelijkse 20.000 zoekers kent. Nog steeds veel, maar dus niet de (enige) veroorzaker van de piek.

Vanwaar deze blog met grafieken over zoektermen? Een paar redenen.

- Het nieuwe jaar is weer begonnen en ik mag wel weer eens wat vaker bloggen. Een goede start dus.
- Inzicht krijgen in het zoekgedrag van mensen op het web is heel belangrijk voor het creëren van een goed online gezicht van de kerk. Als onderdeel van ‘ken je klanten’.
- Het is gewoon razend interessante materie…

Groots aangekondigd. ‘Multimediadeskundigen verzamelen zich binnenkort in Amsterdam om te zoeken naar nieuwe wegen voor de kerk op internet.’  Een nationaal evenement. Veel voorpublicaties in verschillende dagbladen, zoals Trouw en ND. In het echt, IRL, viel het toch een beetje tegen. Natuurlijk heb ik veel geleerd, maar toch vooral dat de pauzes en borrels de momenten voor diepgang zijn. En dat kan anders.

Erwin Blom hield een goed, maar beetje algemeen verhaal over (zinzoekers en) sociale media. Met enkele belangrijke noties zoals; internet gaat over loslaten. Je hebt geen controle meer. Het ‘nieuwe zijn’ wordt ingekleurd door anderen, want iedereen heeft een mening over je én ventileert dat ook én dat wordt weer gelezen door anderen et cetera. Instituties (en dus ook kerken) zijn slecht in transparantie, bang om controle over de geloofswaarheden te verliezen. De ‘nieuwe’ structuur zou volgens Erwin moeten zijn; zoek bindend element – stel publiek centraal – luister naar je publiek – maak het publiek zichtbaar – betrek je publiek.

Een prima verhaal, waar vervolgens op gereageerd zou worden door drie experts uit het zinzoekersveld. Hét moment om het algemene verhaal te overstijgen en verbanden te leggen met de thematiek van de dag. Helaas vertelden ze alle drie hun eigen verhaal en vond er nauwelijks synergie plaats. Ook de daaropvolgende plenaire discussie kwam niet veel verder dan nadenken over modereren van of ter voorkoming van negatieve reacties. Echt een gemiste kans.

Voor een deel lag het waarschijnlijk aan het gemêleerde publiek. Er gingen dan misschien wel veel handen de lucht in bij de vraag naar het aantal tweeps, maar into social media was lang niet iedereen.  En dan is het lastig om echt verder te komen.

Ik zie wel een goede follow-up voor dit symposium; een kenniskring. Een kleine groep mensen die into social media en religie zijn en twee of drie keer per jaar bij elkaar komen. Eventueel nodig je op zo’n dag mensen a la Erwin Blom uit en ga je daarna met elkaar in gesprek om echt verder te komen in het doordenken van deze thematiek. Het liefst ook met een wetenschappelijke insteek, zodat termen als nabijheid ervaren, rol van het lichaam bij rituelen (offline én online) en bijvoorbeeld de invloed van mediagebruik op geloof(sinhouden)echt goed kunnen worden doordacht.

Wie doet er mee?